Diagnose en behandeling

Diagnose en behandeling

Coördinatie
De individuele diagnostiek en behandeling wordt afgestemd op de zorgvraag waarmee de ouders zich aanmelden. Er wordt dus eerst vastgesteld wat precies de hulpvraag is voordat met de ouders afgesproken wordt welke diagnostische testen antwoord op deze vraag kunnen geven. Ook wordt informatie ingewonnen bij de school in de vorm van vragenlijsten en een kort verslag. Hierbij krijgt ieder kind/gezin één verantwoordelijke behandelaar aangewezen die tevens coördinator is voor de noodzakelijke therapie(n). Zo kan de continuïteit worden gegarandeerd, noodzakelijk voor een kwalitatief goede behandeling en begeleiding van kind en gezin. Daar waar nodig wordt ook de school betrokken door middel van een handelingsplan op school. De kinderpsycholoog is eindverantwoordelijk voor de diagnostische testen en zal deze ook uitvoeren. De behandeling wordt zoveel mogelijk in de vorm van combinatie afspraken aangeboden. Hierbij houden de kinderpsychologen en medisch specialisten tegelijkertijd spreekuur zodat al uw vragen ineens beantwoord kunnen worden.

lees meer over Medicatie

Diagnostiek
Deze wordt uitgevoerd door een van onze kinderpsychologen. Diagnostische testen welke regelmatig gedaan worden zijn:

  • aandachtstesten
  • intelligentie testen
  • sociaal emotioneel onderzoek
  • spelobservatie testen
  • overige onderzoeken naar leerstoornissen

Ook worden op indicatie aanvullende vragenlijsten afgenomen, bijvoorbeeld op het gebied van:

  • de sociale en communicatieve ontwikkeling
  • angst- of stemmingsproblemen
  • zogenaamde executieve functies: werkgeheugen, planning en organisatie, sociale vaardigheden

Tijdens het adviesgesprek wordt de uitkomst van alle testen uitgebreid met u besproken en krijgt u een verslag hiervan met een behandelvoorstel en behandeldoelen.

Behandeling
Voor de diverse behandelingen wordt gebruik gemaakt van erkende behandelingsmodules. Deze zijn op 12-10-2012 vastgelegd in een landelijk protocol voor multidisciplinaire diagnostiek en behandeling bij onder andere ADHD, Autisme, Angst en Depressie. Het protocol is opgesteld door het Kenniscentrum Kinder en Jeugdpsychiatrie. Behandelingen bestaan uit een aantal modules welke hier verder beschreven worden.

Psycho-educatie
Psycho-educatie is het geven van informatie over alles wat met gedrag en ontwikkelingsstoornissen te maken heeft. Sommige hulpverleners noemen psycho-educatie een behandeling, anderen noemen het een vast onderdeel van elke behandeling. Wanneer de diagnose net gesteld is, heeft u andere informatie nodig dan wanneer een behandeling gaat starten. Nieuwe informatie is ook belangrijk wanneer een kind voor het eerst medicijnen krijgt of wanneer nieuwe medicijnen op de markt zijn. Het doel van psycho-educatie is kort gezegd: informatie krijgen over gedrag waardoor het ‘makkelijker’ wordt om te accepteren dat het kind ontwikkelingsproblemen heeft en leren met de belemmeringen om te gaan.
Als u als ouder gehoord heeft dat uw kind een ontwikkelingsstoornis heeft, dan vertelt de hulpverlener u wat die diagnose betekent. Wat is bekend van de oorzaak van de stoornis? Welke problemen kan dit veroorzaken bij uw kind, in uw gezin, op school en in de omgeving? Kan het over gaan? Is verbetering of verslechtering te verwachten? Waarom kan het goed zijn om de problemen toch te behandelen, zelfs wanneer de problemen in uw gezin wel meevallen?
Psycho-educatie kan u helpen om te accepteren dat uw kind een andere aanpak nodig heeft. U gaat namelijk inzien dat het niet uw schuld is dat uw kind zo druk is, boos is of verdrietig. U leert te kijken door de ogen van uw kind en leert ook dat uw kind zijn/haar probleemgedrag niet altijd kan beheersen. Als u dit begrijpt, kunt u samen met de psycholoog op zoek naar de beste behandeling voor uw kind. Ook kunt u zoeken naar manieren om zo goed mogelijk met het moeilijke gedrag van uw kind om te gaan.

Psycho-educatie voor school
Het is belangrijk dat ook de school te horen krijgt welke problemen uw kind heeft. Zeker wanneer uw kind problemen heeft op school is psycho-educatie voor de leerkracht nodig. De leerkracht moet weten wat een ontwikkelingsstoornis betekent en welk gedrag hierbij hoort. De leerkracht krijgt meer begrip voor uw kind als hij/zij begrijpt dat uw kind het gedrag niet altijd kan beheersen. De leerkracht kan inzien dat het probleemgedrag van het kind niet te maken heeft met de manier waarop hij/zij orde houdt. Pas dan kan de leerkracht in de klas dingen veranderen zodat uw kind daarmee geholpen is. Bijvoorbeeld een dagprogramma ophangen of taken voor uw kind opdelen in stukjes. De leerkracht kan er ook op letten om zoveel mogelijk positief te reageren op het kind. Ook wanneer uw kind weinig problemen op school heeft, is het goed dat de leerkracht op de hoogte is van de behandeling. De leerkracht kan extra opletten of hij/zij veranderingen in het gedrag van uw kind ziet. U kunt als ouder de leerkracht vertellen wat u weet van van uw kind. Soms kan de psycholoog contact opnemen met de school. Wij hebben ook lijsten met tips en brochures met uitleg voor de leerkracht.

Gedragstherapie
Gedragstherapeutische oudertraining voor ouders heeft een goed effect op de problemen van een kind. Het doel van gedragstherapeutische oudertraining is dat kinderen minder last hebben van de beperkingen die door de stoornis komen. De ouders leren door de training duidelijk te zijn naar hun kind. Het kind weet beter wat de ouders van hem/haar verwacht en het kind kan zich daardoor beter op de gewenste manier gedragen. Ouders leren het gedrag van hun kind om te buigen. Druk, impulsief gedrag, ruzies en dwarsheid nemen meestal af nadat de ouders gedragstherapeutische oudertraining hebben gevolgd. Om dit voor elkaar te krijgen, leren ouders de omgeving van hun kind te structureren. Zij organiseren het leven van het kind op zo een manier dat het kind beter begrijpt wat van hem/haar verwacht wordt op verschillende momenten van de dag. Een hulpmiddel hierbij is bijvoorbeeld een schoolbord op de deur van het kind waarop een dagprogramma staat. Ouders leren inzien welke momenten van de dag moeilijk zijn voor hun kind. Zij leren vooruit te kijken zodat ze bijvoorbeeld moeilijke momenten kunnen voorkomen. Ouders leren ook goed en gewenst gedrag van hun kind duidelijk te belonen. Daarnaast leren zij gelijk op ongewenst gedrag te reageren. Een kind merkt meteen dat zijn/haar probleemgedrag vervelende gevolgen heeft. Het probleemgedrag van het kind neemt hierdoor af en het kind krijgt vaker te horen dat hij/zij wat goed doet. Dit is goed voor het zelfvertrouwen van het kind.
Naast het trainen van de ouders kan er ook met het kind zelf gewerkt worden.
Het doel van zo’n zelfregulatietraining is dat het kind manieren leert om zelf problemen op te lossen. Hij/zij leert ook om het eigen gedrag meer te beheersen. In plaats van doen wat het eerste in het hoofd op komt, gaat een kind eerst nadenken over mogelijke andere oplossingen. Kinderen leren te denken voor dat ze gaan doen. Kinderen krijgen door zelfregulatietraining meer zelfvertrouwen alleen al omdat de kinderen zelf kunnen helpen om de situatie thuis of op school prettiger te maken.

Systeemtherapie
Bij systeemtherapie is er meestal sprake van een gesprek met ouders en kind samen en soms ook nog met broertjes / zusjes. In de systeemtherapie proberen we het met elkaar omgaan prettiger te maken. We kijken dan naar vaste gewoonten en routines en ook naar hoe er in een gezin met elkaar gepraat wordt. Systeemtherapie wordt bijvoorbeeld ingezet als ouders verschillende ideeën hebben over de opvoeding. Maar ook als er veel ruzies in het gezin zijn tussen de gezinsleden of een bijvoorbeeld een puber en de ouders steeds heftige conflicten hebben.
In de systeemtherapie leert het gezin een andere manier van communiceren en reageren.

Cognitieve gedragstherapie
In de cognitieve gedragstherapie richten we ons direct op het interne denkgedrag van een kind. We kijken dan naar hoe een kind informatie verwerkt. We bespreken met het kind gedachten, voorstellingen en fantasieën. Wat denkt en voelt een kind als hij of zij iets doet? Soms kan het zo zijn date en kind de informatie foutief verwerkt. Als een kind meer controle krijgt over zijn gedachten en gevoelens dan kan het zo zijn gedrag beter leren afstemmen op de sociale omgeving.
Vooral bij bijvoorbeeld angst zetten we vaak cognitieve gedragstherapie in.

Medicatie
Medicatie kan als ondersteunende behandeling geadviseerd worden en wordt vrijwel altijd gecombineerd met een van bovengenoemde behandelingen. De keuze van de behandeling, voor- en nadelen, en mogelijke bijwerkingen worden uitvoerig door de medisch specialist met de ouders besproken voordat een keuze gemaakt wordt. Er zijn verschillende soorten medicijen:

1. stimulantia als Methylfenidaat, in kortwerkende of langwerkende vorm, voorbeelden zijn Equasym, Concerta of Medikinet. De kortwerkende vorm Ritalin heeft een aantal nadelen vanwege de korte werking en wordt tegenwoordig daarom minder vaak gekozen. Helaas worden de langwerkende middelen niet altijd volledig vergoed.

2. overige stimulantia als dexamfetamine: dit middel wordt soms gebruikt wanneer methylphenidaat geen effect heeft of als er sprake is van erg hinderlijke bijwerkingen.

3. non stimulantia als Strattera. Dit middel heeft niet zoals de stimulantia een direct effect. Het effect komt heel langzaam op gang omdat het middel ook heel langzaam opgebouwd moet worden. Het middel wordt lang niet altijd vergoed en is erg kostbaar.

4. overige middelen als Risperdal of Clonidine: deze middelen hebben minder goed effect op de aandachtsfuncties maar kunnen soms wel een beter gedragsregulerend effect hebben. Melatonin wordt soms geadviseerd bij inslaapproblemen omdat het goed effect kan hebben op het slaapwaak rithme.

Keuze mogelijkheden
Afhankelijk van uw wensen en het advies van de kinderpsycholoog en medisch specialist, kunt u in overleg met het behandelteam een keuze maken uit ons totale aanbod. Ieder arrangement is compact en overzichtelijk. Naast behandeling bieden wij ook de mogelijkheid voor een nieuwe beoordeling wanneer in het verleden geen duidelijkheid over de diagnose is ontstaan. Dit kan ook gedaan worden wanneer de vorderingen op school verslechteren, ondanks reeds ingestelde begeleiding of behandeling. Indien u twijfelt over een elders gestelde diagnose, dan kunt u door ons een herbeoordeling laten uitvoeren.